Home » Belgie » Express.be » Dit zijn de 10 sterkste democratieën ter wereld


Dit zijn de 10 sterkste democratieën ter wereld

15 april 2019 Express.be

Een hand steekt een stembriefje in de bus: wat is de sterkste democratie ter wereld.

Slechts 4,5% van de wereldbevolking leeft in een sterke democratie. Uit de jaarlijkse Democracy Index van The Economist Intelligence Unit (EIU) blijkt wel dat voor het eerst in jaren een stabilisering valt op te tekenen. Toch zijn de meningen verdeeld, want gemiddeld leefden er in 2018 minder mensen (47,7%) in een vorm van democratie in vergelijking met een jaar eerder (49,3%). In totaal zijn er volgens de index maar 20 landen met een sterke democratie. Opvallend: België hoort daar al jaren niet meer bij.

De index is een jaarlijkse evaluatie van de democratie in 165 onafhankelijke landen. Om de score op een totaal van tien punten te berekenen, krijgen verschillende democratische aspecten een beoordeling: het kiesproces, pluralisme, het functioneren van de regering, politieke deelname, politieke cultuur en de toestand van de burgerlijke vrijheden. Dit zijn volgens het rapport van The Economist de belangrijkste evoluties van 2018:

  • Voor het eerst in drie jaar gaat de globale democratie niet achteruit. Ook al is er geen reden tot euforie, want het gaat om een stagnering. Vele regeringen blijven slecht functioneren, en ook de burgerrechten bleven andermaal verminderen.
  • Het goede nieuws is dat wereldwijd wel meer mensen aan het politieke proces kunnen deelnemen. Zo trokken meer mensen vorig jaar naar de stembus, en ook de deelname aan politieke partijen en organisaties is toegenomen. In combinatie met de achteruitgang van de burgerrechten zou dit wel kunnen impliceren dat er een voedingsbodem is voor meer onstabiliteit en sociale onrust.
  • Vrouwen hebben vorig jaar veel vooruitgang geboekt in de politiek. Zij zijn de belangrijkste reden waarom de politieke deelname zo’n sprong voorwaarts heeft gemaakt. Onder andere in de Verenigde Staten nam het aandeel van vrouwen aanzienlijk toe tijdens de tussentijdse verkiezingen.
  • Costa Rica is het enige land dat de groep sterke democratieën in 2018 wist te vervoegen.
  • Aan de andere kan van het spectrum ging de democratie vooral in Nicaragua opvallend fel achteruit.
  • De meeste sterke democratieën bevinden zich in Europa. Opvallend is dat Italië hier twaalf plaatsen naar beneden is getuimeld.
  • De zwakste democratieën zijn landen uit het Midden-Oosten, Afrika en Oost-Europa. Noord-Korea blijft ook dit jaar de slechtste democratie ter wereld.


België pas 31ste

We zien België niet meteen in een dictatuur veranderen, maar ons land doet het wel opvallend slecht in de index. Al jaren zijn we de status van ‘volledige democratie’ kwijt. Daarvoor moet je meer dan 8 punten scoren, terwijl België dit jaar op 7.78 staat. Officieel hebben we daardoor een ‘gebrekkige democratie’. Hoe komt dit dan? Ons land scoort op de meeste criteria even goed als een sterke democratie, behalve op politieke deelname. Uitgerekend het onderdeel dat vorig jaar globaal de grootste vooruitgang kende.

Slechts 4,85% van de Belgische kiezers zijn lid van een politieke partij, en dat haalt onze score aanzienlijk naar omlaag. Bovendien zijn veel Belgen ook niet geïnteresseerd in wat er in politieke kringen gebeurt. De opkomst tijdens verkiezingen is wel erg hoog, maar dat komt alleen maar omdat er een opkomstplicht geldt. Liefst 36% zegt z’n stemrecht op te geven als dat zou kunnen, en dat is alarmerend veel. De kloof tussen burgers en bestuur wordt almaar groter, waardoor er volgens de index onmogelijk sprake kan zijn van een sterke democratie. Ook al lijkt dat probleem dus vooral bij de burgers zelf te beginnen.

Hoe slecht ons land scoort, merken we ook wanneer we naar enkele landen kijken die ons voorgaan. Zo doen we het minder goed dan pakweg Chili (23ste), Kaapverdië (26ste) en Botswana (28ste). Ook de Verenigde Staten (25ste) staan met Donald Trump als president boven België.


De 10 meest democratische landen:

Meer dan de helft van de wereldbevolking leeft dus in een land waar sprake is van een democratie. Daar horen wij als Belgen gelukkig ook nog wel bij. Liefst 35,6% leeft echter in een autoritair regime. En slechts 4,5% kan zeggen dat ze in een ‘volledige democratie’ wonen. Amper twintig landen kunnen stellen dat het echt goed gaat met de democratie.

Wij lijsten de top tien van de meest democratische landen voor u op. Net buiten deze ranglijst vallen dus nog eens tien landen die officieel een sterke democratie hebben. Van plaats twintig naar elf: Costa Rica, Spanje, Malta, Mauritius, Oostenrijk, Uruguay, Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Luxemburg en Nederland. Dit zijn dan de beste leerlingen van de klas:

10. Zwitserland

*Index: 9.03

Een luchtbeeld van een stad in Zwitserland, een land met een sterke democratie.
© istock

Zwitserland heeft wereldwijd de stempel van een politiek en militaire neutrale staat. Bovendien beschikt het land over een sterke Defensie. Tijdens de beide oorlogen van vorige eeuw heeft Zwitserland die neutraliteit behouden. Pas sinds 2002 heeft het land voor een volledige stem in de Verenigde Naties gekozen.

De Zwitserse regering bestaat uit 7 ministers. Het voorzitterschap wisselt op jaarlijkse basis, en die voorzitter is tevens de bondspresident. In Bern zetelt de volksvertegenwoordiging, die uit een grote en een kleine kamer bestaat. De nationale raad telt 200 leden, en de kantonraad telt er twee per kanton. De grootste politieke partijen van Zwitserland zijn de SVP/UDC (burgerlijken),CVP/PDC (christendemocraten), SP/PS (sociaaldemocraten) en de FDP/PRD/PLR(liberalen). Vaak worden wetsvoorstellen via aan referendum aan de bevolking voorgelegd.

Door z’n neutrale positie hebben veel internationale organisaties hun hoofdzetel in Zwitserland gevestigd. Zo zit het Rode Kruis in Genève, net zoals de Wereldhandelsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie, het CERN, verschillende afdelingen van de Verenigde Naties, … om er maar een paar op te noemen. Ook op sportief vlak is Zwitserland populair bij internationale vereniging. Denk maar aan het Internationaal Olympisch Comité in Lausanne, de UEFA in Nyon, en de FIFA in Zürich.

Zwitserland blijkt ook de beste woonplaats ter wereld voor senioren. Waarom? Dat lees je hier!


9. Australië

*Index: 9.09

Een fietser rijdt door een straat in Australië.

Australië heeft nog steeds Queen Elizabeth als staatshoofd, en in een referendum uit 1999 heeft de bevolking een overgang naar een republiek nog afgewezen. Iedere deelstaat in Australië heeft een eigen regering, een rechterlijke macht, en een grondwet. En overal is er een eigen premier verkozen. Op federaal niveau vormen de senaat en het huis van afgevaardigden het Australische parlement. De regeringsleider is de minister-president van Australië.

Op veel vlakken wordt Australië als een voorbeeldig land beschouwd. Opvallen deden ze bijvoorbeeld al met hun puntensysteem voor immigratie. Toen dat thema in Europa erg actueel werd, en toen de Britten hun stem in het referendum over de Brexit nog moesten uitbrengen, werd vaak naar de Australiërs verwezen.


8. Finland

*Index: 9.14

Een dorpje in Finland

Finland heeft al meermaals zowel een vrouwelijke president als premier gehad. De president is het staatshoofd en wordt voor een termijn van zes jaar gekozen. Hij is de bevelhebber en leider van de strijdkrachten, speelt een belangrijke rol in buitenlandse zaken, en kan een grote invloed op wetgevende zaken uitvoeren.

De premier leidt het kabinet dat verantwoording aan het parlement aflegt. In Finland werken ze met één kamer, waarvan de 200 leden voor een termijn van vier jaar door een systeem van evenredige vertegenwoordiging worden verkozen. Alle Finnen vanaf 18 jaar hebben het recht om te gaan stemmen.

De Finse regering legt al lang de nadruk op groene energie. Hoe dat de belangrijkste energiebron werd, lees je hier!


7. Ierland

*9.15

Ierse gekleurde huisjes. Ierland heeft een sterke democratie.
© istock

Ook voor Ierland is neutraliteit belangrijk. Om die reden is het land niet aangesloten bij de NAVO. Op Europees niveau is Ierland wel lid van de Europese Unie en de eurozone, maar het hoort niet bij de Schengen-landen.

In Ierland vervult de president volgens de grondwet vooral een ceremoniële functie. De bevolking verkiest die president rechtstreeks, maar enkel inwoners met de Ierse nationaliteit mogen stemmen. De bewoners met de Britse nationaliteit mogen wel kiezen voor het parlement.

De Brexit laat ook in Ierland z’n sporen na. Zo zijn al flinke discussies gevoerd over de Ierse grens.


6. Canada

*Index: 9.15

Een prachtig landschap in Canada.
© istock

Canada deelt de zesde plaats met Ierland. Officieel is de Britse Queen nog steeds het staatshoofd in het land. Het politieke systeem is ook gebaseerd op dat van Westminster, maar dan met Amerikaanse invloeden. Tot in 1931 was Londen nog in grote mate verantwoordelijk voor het buitenlandse beleid van Canada.

Natuurlijk kom je geen Lords tegen in het politieke systeem van Canada, aangezien het land geen adellijke titels kent. De regering bestaat uit een minister-president, die wordt bijgestaan door diverse ministers. De grootste partij mag de regeringsleider afleveren, en bij gebrek aan een meerderheid wordt een minderheidsregering gevormd.


5. Denemarken

*Index: 9.22

Een brug in Denemarken.
© istock

Denemarken is een monarchie die ook buiten de landsgrenzen nog gebieden controleert. Zo zijn Groenland en de Faeröer deel van het Deense koninkrijk. Het land werkt eveneens met een regering en parlement. Sinds 1909 heeft geen enkele partij nog de absolute meerderheid gehaald. Het land wordt geleid door de monarch en de ministers van de regering, die onder leiding van de premier staat.

Denemarken is sinds 1973 lid van de Europese Unie, en sinds 2001 van het Schengengebied. Het land is ook één van de oudste leden van de NAVO.

De laatste tijd krijgt de Deense politiek ook te maken met een strikter migratiebeleid. Zo zijn er plannen om de zwaarste getto’s met immigranten aan strengere verplichtingen te onderwerpen.


4. Nieuw-Zeeland

*Index: 9.26

Een stand in Nieuw-Zeeland.
© istock

Nieuw-Zeeland maakt eveneens nog steeds deel uit van de Commonwealth. Uit het parlement wordt een kabinet van ongeveer twintig ministers gekozen. Zij zetelen in de hoofdstad Wellington, aangevoerd door de premier. Dat is sinds 2017 Jacinda Ardern.

Nieuw-Zeeland is lid van de Verenigde Naties. In 1985 kreeg het een meningsverschil met de Verenigde Staten over kernwapens. Zo is Nieuw-Zeeland resoluut tegen elke vorm van kernenergie en -wapens.


3. Zweden

Index: 9.39

Een Zweedse vlag en een dorpje: Scandinavische landen hebben een sterke democratie.
© istock

De hele top drie is Scandinavisch. Zweden is een monarchie met parlement en een minister-president. Het parlement bestaat uit één kamer en ontfermt zich samen met de regering over de wetten. Het Zweedse volk kiest om de vier jaar de 349 leden van het parlement. Zij benoemen daarna de minister-president.

Zweden is een perfect voorbeeld van een succesvolle welvaartsstaat, ook al begint de bevolking er steeds meer te morren.


2. IJsland

*Index: 9.58

Een beeld van de stad Reykjavik
© istock

IJsland stelde zich in 2009 kandidaat om lid te worden van de Europese Unie, maar in 2015 heeft het die aanvraag ingetrokken. Na de bankencrisis besloot IJsland de grondwet te herzien. Het zorgde voor een absolute wereldprimeur, want het volk mocht gaan stemmen om burgers te kiezen die deze grondwet zouden schrijven. Het was nooit eerder gebeurd dat een grondwet via een direct democratisch proces herzien werd.

IJsland heeft geen eigen strijdmacht. Tot 2006 bewaakten de Verenigde Staten het land zelfs nog op basis van een militair verdrag. Ook nu staan ze nog steeds in voor de territoriale integriteit van IJsland. Het land was ook het toneel van een belangrijk overleg tussen Ronald Reagan en Michail Gorbatsjov in aanloop naar het einde van de Koude Oorlog.

Het land heeft dus de op één na sterkste democratie ter wereld, maar het is in elk geval ook het meest vredelievende land volgens de Global Peace Index. Dat heeft het dus te danken aan de afwezigheid van een leger, maar ook aan de lage criminaliteitscijfers en de sociaal-politieke stabiliteit die er al sinds mensenheugenis heerst.


1. Noorwegen

Index: 9.87

Noorse fjord: dit land heeft de sterkste democratie ter wereld.
© istock

Noorwegen is het meest democratische land ter wereld. Het land is een monarchie, en heeft een regering met een premier, en een parlement. De 169 leden worden om de vier jaar door het volk gekozen.

In de Democracy Index scoort Noorwegen een perfecte 10.0 op het verkiezingsproces, de politieke participatie, en de politieke cultuur. Daardoor heeft het een score die heel dicht bij het maximum ligt.

The post Dit zijn de 10 sterkste democratieën ter wereld appeared first on Express.

Lees meer..